محیط زیست و راههای حفاظت از آن

مقدمه:

به همه ی محیط هایی که در آن ها نوعی از ،زندگی جریان داشته باشد "محیط زیست " گفته می شود از جمله : استخر آب،شهر، اقیانوس،کویر و...
برای بقای یک محیط زیست،ارتباط متقابل موجودات زنده با یکدیگر و با عوامل غیرزنده،امری لازم و ضروری است.عوامل زنده ی یک اکوسیستم عبارتند از: تولید کننده(گیاهان سبز) مصرف کننده (جانوران) ،تجزیه کننده ها (باکتری ها و قارچ ها )مهم ترین ارتباط جانداران با یک دیگر،ارتباط غذایی است که به صورت زنجیره ی غذایی و شبکه ی غذایی جریان دارد و درنهایت همه ی جانداران کره ی زمین یک شبکه ی غذایی بزرگ به نام شبکه ی حیات را تشکیل می دهند.
عوامل غیر زنده عبارتند از:دما،نور،آب،گازها،مواد شیمیایی،گرما،(که بیشتر از اشعه ی مادون قرمز حاصل از نور خورشید به دست می آید) برنامه های مربوط به زیست محیطی باید آن چنان در نظر گرفته شوند که بقای همه ی موجودات دریک سیستم تضمین گردد.
روابط بین انسان و طبیعت یک بحث قدیمی است که تا مدت ها تصور می شد.طبیعت با نیروی تصفیه کننده و تنظیم کننده اش،تعرضات انسان را هضم خواهد کرد.
افزایش جمعیت،تجارت های پر سود عاج فیل،شاخ کرگدن ها،پوست تمساح،جنگل زدایی و بهره برداری از جنگل ها و مصرف بیش از حد انرژی با سرعت زیادی موجب برهم زدن نظم موزون و شگفت انگیز مکانیزم جهان شده است.از طرفی بلا های طبیعی (سیل،آتش فشان،زلزله،و...)ویا تغییرات آب و هوایی باعث دگرگونی های مهمی در میراث جانداران زمین شده اند.
کشته شدن گاو اهلی امروزی در سال 1672در لهستان ، ناپدید شدن خر کواگای معروف (به واسطه ی پوستش نیمه اسب و به واسطه ی گردنش نیمه گور خر بود)
در سال 1880در آفریقای جنوبی،محو شدن دایناسور ها از کره ی زمین حدود 655 میلیون سال پیش و مواردی مشابه دیگر،تا انسان مصیبت فقر و حتی انهدام جهان زنده را سازمان دهی کند .
دلایل مهم حفاظت از موجودات زنده عبارتند از :
1)زنجیره ی حیات : جانوران ، محتاج گیاهان (برای تبدیل انرژی خورشیدی به غذا )و گیاهان محتاج جانوران (برای انتقال دانه های گرده و بارورکردن آنها )هستند و بقای جانوران منوط به بقای طعمه هایشان است.
2)یک گنجینه ی درمانی :معالجه ی %80جمعیت کشور های در حال توسعه با داروهای طبیعی توسعه می گیرد .منشاء بسیاری از داروها،جانوران به خصوص آبزیان هستند .در کشورهایی چون هند،چین،آمازون و آسیای جنوب شرقی،پزشکان گیاهان مختلفی را به طریقه ی سنتی استفاده می کنند.
3)یک انبار وسیع:طبیعت یک مخزن بزرگ مواد خوراکی است که هنوز چندان مورداستفاده قرار نگرفته و مواد غذایی انسان به این تنوع زیستی در محصولات کشاورزی وابسته است.
4)معدنی برای صنعت)تقریبا"در تمام شاخه های صنعت از نشاسته ها،شیره ی بعضی نباتات،روغن های گیاهی ،چربیهای گیاهی و حیوانی استفاده می شود و گیاهانی مثل نیشکر،چغندر قند و گندم،انرژی های سبز شناخته شده است.

حمایت از طبیعت:

به منظور حفاظت از طبیعت می توان روش های زیر را انجام داد:
حمایت قا نونی از انواع موجودات،حمایت قانون از محل های ویژه،فضاها،پارکها ،حفاظت گاههاو...خرید زمین به عنوان یک سلاح قدرتمند وگران قیمت توسط سازمان حفاظت محیط زیست.
قوانین جالب توجهی در زمینه های مختلف مربوط به محیط زیست پایه گذاری شده است.که اگر این قوانین به نحو احسن اجرا شوند ومیان مجریان قوانین همکاری وهماهنگی وجود داشته باشد،می توان تاحدودی به حفظ محیط زیست امیدوار بود از جمله:قوانین 1961و1980در مورد آلودگی آب،1975در مورد فضولات 1985در مورد کوهستان ،1986در مورد ساحل دریاها،1987درمورد خطرهای جدی دیگر.به همراه وضع قوانین ،باید به مردم آموزش واطلاعات لازم داده شود تا احترام به محیط زیست از طریق آموزش به آنها القا شود.
کشورهای متحده آمریکا وآلمان 60%از تحقیق جهانی در زمینه محیط زیست را به خود اختصاص داده اند ودر سطح اروپا بسیاری از برنامه های جامعه اقتصادی در مورد محیط زیست است .این میزان تحقیقات بسیار ضعیف است ونیاز به تحقیقات بیشتری در سطح جهانی دارد.
فرمول"زمین یکی است ولی جهان چنین نیست" به ما یادآوری می کند که باید بین مردم کل جهان همکاری وهماهنگی لازم ایجاد شود تا همه بتوانند از این مکان مشترک یعنی زمین بهره ی کافی ببرند که به لطف خدا این ضرورت همکاری بین المللی از آغاز قرن 21تشدید شده است.

کاهش آلودگي هوا

در گذشته مصرف روزانه انرژی مردم بسیار کم بود وبیشترین وسایل خانگی از جنس مواد قابل تجزیه مثل چوب بود که ÷س از مصرف ودور انداختن ،به طور طیعی تجزیه می شوند واز بین می روند.ولی امروزه در جهان صنعتی ،جنس بیشتر وسایل از مواد غیرقابل تجزیه مثل پلاستیک است که موجب آلودگی محیط زیست می شوند.از طرفی ماشینها نقش زیادی در آلودگی محیط زیست دارند. ماشینها هم در زمان تولید وهم در زمان مصرف ایجاد آلودگی می کنند.
همه ما می توانیم به وسیله باز یافت مواد ووسایل خانگی واستفاده از وسایل عمومی ،سهم شایانی در کاهش آلودگی داشته باشیم.
بازیافت زباله ها ی صنعتی نقش مهمی در صرفه جویی انرژی وکاهش میزان استفاده از مواد خام اولیه دارد. بازیافت قوطی ها وبطری ها باعث می شود تا زباله کمتری وارد محیط زیست شده وآلودگی کمتری ناشی از مصرف انرژی در محیط ایجاد می گردد. از طرفی کاهش بسته بندی ها وبازیافت بعضی از مواد شیمیایی استفاده شده مراحل تولید ،آلودگی صنعتی کاهش می یابد.
طراحی وسایل مثل ماشین وکامپیوتر به شکل قابل بازیافت وساختن آنها به گونه ای که اجزا ومواد تشکیل دهنده آنها مجددا" مورد مصرف قرار گیرند ،در آینده باعث خواهد شد که به جای دور انداختن آنها(به دلیل جدا نشدن قطعات وعدم استفاده مجدد)مواد خام آنها قابل بازیافت واستفاده مجدد باشند.
در سالهای اخیر مهندسین به دنبال منابع انرژی تمیز تری بوده اند وتحقیقاتی در این زمینه انجام داده اند تا به راههایی برای کاهش آلودگی دست یابند.
این انرژی ها عبارتند از :باد ،قدرت امواج دریا برای تولید انرژی ،استفاده از الکتریسیته برای تأمین نیروی محرکه اتومبیل ها ،تأمین انرژی از یک منبع قابل شارژوذخیره شدن مثل باد وخورشید.در صورت تحقق یافتن این راهها آلودگی ناشی از اتومبیل ها به شدت کاهش خواهد یافت.

حفظ حيات وحش

بخش عظیمی از کره زمین در گذشته های دور پوشیده از جنگلهای سر سبز بوده است . جنگل های پر باران استوایی به دلیل وضعیت آب وهوایی خاص خود بسیار غنی بوده ودارای اکوسیستم پیچیده ای می باشند ودر حال حاضر انواع گونه های گیاهی وجانوری موجود در این مناطق بیشتر از تمام زیستگاهها ی دیگر جهان می باشد.
امروزه با افزایش جمعیت انسان برای کشاورزی ،راه سازی،ساختمان سازی و... به قطع درختان این جنگل ها پرداخته ومنجر به نابودی این مناطق می گردد ،محافظت از حیات وحش به منظور تضمین آینده،وظیفه تمام مردم جهان است که خوشبختانه در این مسیر گامهای مثبتی برداشته شده است. در سال 1992بیشتر ملتهای جهان پیمان همکاری های دوجانبه ای را امضا کردند که از نابودی گونه های گیاهی وجانوری جلوگیری می کند .بسیاری از این کشورها قبلا" توافقنامه ممنوعیت تجارت گونه های در معرض خطر را امضاءکرده اند .
برای حفظ گونه ها ی در حال نابودی باید روش زندگیمان را عوض کنیم ودر عمل (نه تنها حرف)به محافظت وحمایت از حیات وحش بپردازیم.

توصيه هايي براي جلوگيري از تخريب محيط زيست :
-عدم استفاده و یا کاهش استفاده از فرآورده های خطرزا و مسموم در مصارف خانگی و تجاری
-مهار ریختن پس مانده های فرآورده های شوینده، رنگهای شیمیایی،حلالهای شیمیایی و سموم آفت کش های مستعمل
-تشویق اصناف در تقبل مسئولیت در قبال محیط زیست
-اطلاع عموم مردم از برنامه ها در حفاظت از محیط زیست و ارتقای آنها
-گزارش تخلیه غیر قانونی زباله و تخطی از مقررات
جلوگيري از قطع بي رويه درختان ونابودي جنگلها ومراتع.
-جلوگيري از شكار بي رويه جانوران ، آبزيان و...
- مراقبت از آبها وجلوگيري از آلودگي منابع آبي(رودخانه ها،درياهاوساير منابع)
-تفكيك زباله هااز هم(كاغذ-پلاستيك-مواد يكبار مصرف و...)وبازیافت پس مانده ها
-جلوگيري از تولید زباله وآموزش درست مصرف كردن
-اصراف نكردن در منابع طبيعي مثل نفت ،گاز،آب و..
-كاهش استفاده از اسپري ها كه باعث تخريب لايه ازن مي شوند.
-جلوگيري از آلودگي هوا مخصوصا" در شهرهاي بزرگ با آموزش فرهنگ استفاده از وسايل نقليه
-جدي گرفتن پيام مسئولين براي حفاظت از محيط زيست
-اجراي طرحهاي آموزشي براي فرهنگ سازي
-اجراي طرحهاي همكاري سازمان محيط زيست با ساير ارگانها حتي مدارس در -پاك سازي مراتع،جنگل ها،سواحل درياها،پاركها و...
- منابع اصلی آلودگی شناخته شود وفهرستی از مواد آلوده کننده مشخص شود.